Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) powoduje uszkodzenie siatkówki oka i jest związane z wiekiem. Najczęstsze objawy AMD to zniekształcenie obrazu, pogorszenie ostrości widzenia, kontrastu oraz blednięcie barw. W zaawansowanym stadium dochodzi do pojawienia się ciemnej plamy w polu widzenia.

Ważne parametry

W profilaktyce AMD bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi oraz kontrola stężenia glukozy. Podwyższone parametry mogą negatywnie oddziaływać na narząd wzroku.
Zaopatrzenie organizmu w witaminy przeciwutleniające oraz substancje o charakterze antyoksydacyjnym stanowi element prewencyjny narządu wzroku, który jest wyjątkowo narażony na działanie czynników środowiskowych.

Zwyrodnienie plamki żółtej

W miarę starzenia się organizmu znacznemu osłabieniu ulegają jego systemy ochrony antyoksydacyjnej. Wraz z wiekiem dochodzi do zwiększonego gromadzenia się końcowych produktów metabolizmu komórkowego w tkankach oka, nasilając tym samym stres oksydacyjny i prowadząc do pojawienia się m.in. zwyrodnienia plamki żółtej.
W plamce żółtej obserwuje się wysoką zawartość dwóch karotenoidów – luteiny i zeaksantyny, których stężenie maleje wraz z wiekiem. Prowadzi to do zwiększenia negatywnego wpływu światła niebieskiego na fotoreceptory. Karotenoidy te, filtrując wysokoenergetyczne światło niebieskie, zmniejszają jego intensywność o 40-90%, jednocześnie zmniejszając stres oksydacyjny. Siatkówka oka jest szczególnie narażona na negatywny wpływ stresu oksydacyjnego, gdyż zawiera znaczące ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które łatwo ulegają utlenianiu.
Wyjątkowo niskie stężenie luteiny i zeaksantyny obserwuje się w plamce żółtej oraz w siatkówce oka u osób z AMD. Co ciekawe, u osób z nadwagą lub otyłością duże ilości luteiny gromadzą się w tkance tłuszczowej, co może przekładać się na mniejsze ilości tej substancji w plamce żółtej.

Po pierwsze – dieta!

Jedynym źródłem zeaksantyny i luteiny jest dieta, karotenoidy te syntetyzowane są przez rośliny. Luteina i zeaksantyna są rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego tłuszcz jest niezbędny do ich efektywnego wchłaniania w jelicie cienkim. Produkty zawierające te karotenoidy powinny być spożywane z posiłkiem zawierającym tłuszcz, aczkolwiek ilość tłuszczu potrzebna do efektywnego ich wchłaniania jest niewielka – około 3-5 g w posiłku. Przyswajanie luteiny i zeaksantyny ułatwia również dokładne żucie (rozdrobnienie pokarmu) i gotowanie. Wysoka temperatura wpływa korzystnie na biodostępność tych substancji.
Z przeprowadzony dotychczas badań wiemy, że dawka karotenoidów chroniąca przed rozwojem AMD wynosi między 6 a 14 mg dziennie (niestety w krajach europejskich ich przeciętne spożycie nie przekracza 6 mg dziennie).

Bogate menu
  • W profilaktyce AMD należy zadbać także o inne składniki w diecie, wykazujące działanie antyoksydacyjne:
    kwasy tłuszczowe omega 3 (kwas EPA, DHA), które znajdziemy z śledziach, łososiu, sardynkach, makreli, halibucie, tuńczyku i dorszu;
  • antocyjany zawarte w jagodach, borówkach;
  • likopen zawarty w pomidorach i jego przetworach;
  • witamina C obecna na przykład w czarnej porzeczce, pomarańczach, grejpfrucie, cytrynie, truskawkach, malinach, kiwi, natce pietruszki, papryce i szpinaku;
  • witamina E obecna na przykład w orzechach, pestkach słonecznika, migdałach, olejach roślinnych, zarodkach pszennych i awokado.

Zarówno osoby cierpiące na zwyrodnienie plamki żółtej, jak i te znajdujące się w grupie ryzyka powinny stosować odpowiednią dietę, bogatą w składniki odżywcze, które dobrze wpływają na wzrok i ogólną kondycję organizmu.

Źródło karotenoid

Luteinę znajdziemy w: jajach, rybach, awokado, szpinaku, kabaczku, kapuście, natce pietruszki i porzeczkach. Zaleca się spożywanie przynajmniej 3 porcji warzyw i owoców bogatych w luteinę dziennie.
Źródłem zeaksantyny są: jarmuż, szpinak, zielona sałata, brokuły, brukselka, kukurydza oraz czerwona papryka.

* Informacja o źródłach danych zamieszczonych w artykule u autorki tekstu.

Małgorzata Piszewska-Gadkowska
specjalista ds. żywienia człowieka, dietetyk

Tematy: AMD , dieta , profilaktyka

Polecamy także

Kamica nerkowa – cichy wróg

Jak zachować nerki w dobrym zdrowiu? Czy wystarczy przestrzegać diety, by nie mieć problemów z „kamieniami”? Są jednym…

Z psem na plażę

Wyjazd na wakacje to radość dla całej rodziny. Wyjazd z czworonogim pupilem to radość podwójna. By wypadł doskonale,…

Gazpacho i tarator – chłodne zupy na gorące dni

Znajdują się w menu każdego kraju, w którym doskwierają upały. O czym mowa? O chłodnikach!

Tai chi, czyli pakiet antystresowy

50 % pracujących deklaruje, że doświadcza w pracy nadmiernego stresu. Tai chi to sposób, aby się go pozbyć.

6 porad na lato

Zabrać rowery czy wypożyczyć? W miejscach, w których spędzamy urlopy, wypożyczalnie działają niemal na każdym rogu. Oferowany tam…

Jestem stworzona do rozmów z ludźmi

O tym, jak żyć w harmonii z sobą samą, co sprawia, że jest szczęśliwa, i dlaczego tęskni za…