Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) powoduje uszkodzenie siatkówki oka i jest związane z wiekiem. Najczęstsze objawy AMD to zniekształcenie obrazu, pogorszenie ostrości widzenia, kontrastu oraz blednięcie barw. W zaawansowanym stadium dochodzi do pojawienia się ciemnej plamy w polu widzenia.

Ważne parametry

W profilaktyce AMD bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi oraz kontrola stężenia glukozy. Podwyższone parametry mogą negatywnie oddziaływać na narząd wzroku.
Zaopatrzenie organizmu w witaminy przeciwutleniające oraz substancje o charakterze antyoksydacyjnym stanowi element prewencyjny narządu wzroku, który jest wyjątkowo narażony na działanie czynników środowiskowych.

Zwyrodnienie plamki żółtej

W miarę starzenia się organizmu znacznemu osłabieniu ulegają jego systemy ochrony antyoksydacyjnej. Wraz z wiekiem dochodzi do zwiększonego gromadzenia się końcowych produktów metabolizmu komórkowego w tkankach oka, nasilając tym samym stres oksydacyjny i prowadząc do pojawienia się m.in. zwyrodnienia plamki żółtej.
W plamce żółtej obserwuje się wysoką zawartość dwóch karotenoidów – luteiny i zeaksantyny, których stężenie maleje wraz z wiekiem. Prowadzi to do zwiększenia negatywnego wpływu światła niebieskiego na fotoreceptory. Karotenoidy te, filtrując wysokoenergetyczne światło niebieskie, zmniejszają jego intensywność o 40-90%, jednocześnie zmniejszając stres oksydacyjny. Siatkówka oka jest szczególnie narażona na negatywny wpływ stresu oksydacyjnego, gdyż zawiera znaczące ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które łatwo ulegają utlenianiu.
Wyjątkowo niskie stężenie luteiny i zeaksantyny obserwuje się w plamce żółtej oraz w siatkówce oka u osób z AMD. Co ciekawe, u osób z nadwagą lub otyłością duże ilości luteiny gromadzą się w tkance tłuszczowej, co może przekładać się na mniejsze ilości tej substancji w plamce żółtej.

Po pierwsze – dieta!

Jedynym źródłem zeaksantyny i luteiny jest dieta, karotenoidy te syntetyzowane są przez rośliny. Luteina i zeaksantyna są rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego tłuszcz jest niezbędny do ich efektywnego wchłaniania w jelicie cienkim. Produkty zawierające te karotenoidy powinny być spożywane z posiłkiem zawierającym tłuszcz, aczkolwiek ilość tłuszczu potrzebna do efektywnego ich wchłaniania jest niewielka – około 3-5 g w posiłku. Przyswajanie luteiny i zeaksantyny ułatwia również dokładne żucie (rozdrobnienie pokarmu) i gotowanie. Wysoka temperatura wpływa korzystnie na biodostępność tych substancji.
Z przeprowadzony dotychczas badań wiemy, że dawka karotenoidów chroniąca przed rozwojem AMD wynosi między 6 a 14 mg dziennie (niestety w krajach europejskich ich przeciętne spożycie nie przekracza 6 mg dziennie).

Bogate menu
  • W profilaktyce AMD należy zadbać także o inne składniki w diecie, wykazujące działanie antyoksydacyjne:
    kwasy tłuszczowe omega 3 (kwas EPA, DHA), które znajdziemy z śledziach, łososiu, sardynkach, makreli, halibucie, tuńczyku i dorszu;
  • antocyjany zawarte w jagodach, borówkach;
  • likopen zawarty w pomidorach i jego przetworach;
  • witamina C obecna na przykład w czarnej porzeczce, pomarańczach, grejpfrucie, cytrynie, truskawkach, malinach, kiwi, natce pietruszki, papryce i szpinaku;
  • witamina E obecna na przykład w orzechach, pestkach słonecznika, migdałach, olejach roślinnych, zarodkach pszennych i awokado.

Zarówno osoby cierpiące na zwyrodnienie plamki żółtej, jak i te znajdujące się w grupie ryzyka powinny stosować odpowiednią dietę, bogatą w składniki odżywcze, które dobrze wpływają na wzrok i ogólną kondycję organizmu.

Źródło karotenoid

Luteinę znajdziemy w: jajach, rybach, awokado, szpinaku, kabaczku, kapuście, natce pietruszki i porzeczkach. Zaleca się spożywanie przynajmniej 3 porcji warzyw i owoców bogatych w luteinę dziennie.
Źródłem zeaksantyny są: jarmuż, szpinak, zielona sałata, brokuły, brukselka, kukurydza oraz czerwona papryka.

* Informacja o źródłach danych zamieszczonych w artykule u autorki tekstu.

Małgorzata Piszewska-Gadkowska
specjalista ds. żywienia człowieka, dietetyk

Tematy: AMD , dieta , profilaktyka

Polecamy także

Złoto Azteków - dynia

Wzmacnia układ odpornościowy, przeciwdziała nowotworom i chorobom krążenia, usprawnia spalanie tłuszczu, łagodzi objawy choroby nerek, działa uspokajająco i…

6 porad na jesień 2019

  1. Zaszczep się przeciw grypie Nie czekaj, aż twoich najbliższych dopad­nie grypa. Jeśli nie macie przeciwwskazań, postaraj…

Miłość jest w życiu najważniejsza

W październiku Katarzyna Żak będzie świętować wydanie nowej płyty. Tym razem tylko o… miłości. Wszystkie teksty są autorstwa…

Jak wesprzeć układ oddechowy u dziecka jesienią?

Infekcja dróg oddechowych to ciężki okres dla malucha. Temperatura, bóle gardła, katar, nieprzespane noce… Każdy rodzic chce tego…

Niezbędnik grzybiarza

Grzyby nie mają żadnej wartości odżywczej, są tylko smaczne – jeszcze do niedawna krążyła o nich taka marna…

Spadek melatoniny u osób starszych i problemy ze snem

Trudniej nam zasnąć przy jej niedoborach, w nocy częściej się budzimy, krócej śpimy. W efekcie czujemy się zmęczeni…

Prostata – męski gruczoł

Przez całą młodość panowie nawet nie mają świadomości jej istnienia. Bo dobrze działa. Niestety, koło pięćdziesiątki zaczyna nieprzyjemnie…

Witaminy – jesienni superbohaterowie

Kichamy, kaszlemy… Jak co roku. Mówimy sobie: „W końcu to jesień!”. Ale tak nie musi być! Tym bardziej, że coraz więcej osób ciężko znosi zakażenia górnych dróg oddechowych. Na pomoc przychodzą witaminy D, E i A.

Radosna i błyskotliwa!

  DHEA wpływa na dobry nastrój i zmniejsza uczucie przewlekłego zmęczenia. Jego pełna nazwa to dehydroepian­drosteron. Ale lekarze…

Idealny jesienny dzień

  O tym, czy zbliżające się jesienne dni spędzimy w dobrym nastroju, pełni werwy i energii, czy też…

Kamica nerkowa – cichy wróg

Jak zachować nerki w dobrym zdrowiu? Czy wystarczy przestrzegać diety, by nie mieć problemów z „kamieniami”? Są jednym…

Z psem na plażę

Wyjazd na wakacje to radość dla całej rodziny. Wyjazd z czworonogim pupilem to radość podwójna. By wypadł doskonale,…

Gazpacho i tarator – chłodne zupy na gorące dni

Znajdują się w menu każdego kraju, w którym doskwierają upały. O czym mowa? O chłodnikach!

Tai chi, czyli pakiet antystresowy

50 % pracujących deklaruje, że doświadcza w pracy nadmiernego stresu. Tai chi to sposób, aby się go pozbyć.

6 porad na lato

Zabrać rowery czy wypożyczyć? W miejscach, w których spędzamy urlopy, wypożyczalnie działają niemal na każdym rogu. Oferowany tam…

Jestem stworzona do rozmów z ludźmi

O tym, jak żyć w harmonii z sobą samą, co sprawia, że jest szczęśliwa, i dlaczego tęskni za…