Dodano: 01.07.2025

Kamica nerkowa – jak zapobiegać i leczyć ten bolesny problem?

Kamica nerkowa to schorzenie polegające na powstawaniu złogów (kamieni) w drogach moczowych. Dotyczy nawet 10% populacji Europy, a często rozwija się bezobjawowo aż do momentu wystąpienia silnej kolki nerkowej – intensywnego bólu promieniującego od lędźwi do pachwiny [1]. Dobra wiadomość? Można jej skutecznie zapobiegać. Właściwa dieta, styl życia i odpowiednia profilaktyka pozwalają znacząco zmniejszyć ryzyko nawrotów.

Skąd biorą się kamienie nerkowe?

Kamienie tworzą się, gdy stężenie pewnych substancji w moczu (szczawiany, wapń, fosforany, kwas moczowy) przekracza próg rozpuszczalności. Sprzyjają temu czynniki takie jak: niedostateczne nawodnienie, dieta bogata w białko zwierzęce i sól, niska podaż cytrynianów, a także zaburzenia metaboliczne i predyspozycje genetyczne [1,3].

Czego unikać?

Aby zmniejszyć ryzyko powstawania kamieni, warto wyeliminować z diety:

• duże ilości czerwonego mięsa (zakwasza mocz i zwiększa poziom szczawianów oraz fosforanów);
• solone i przetworzone produkty spożywcze;
• słodzone napoje typu cola (bogate w kwas fosforowy);
• spożycie szczawianów w nadmiarze (szpinak, rabarbar, szczaw – tylko w umiarkowanych ilościach) [2,5].

Co pomaga?

Nawodnienie

Podstawą profilaktyki jest codzienne picie przynajmniej 2–2,5 litra wody. Regularne nawodnienie pomaga rozcieńczyć mocz i wypłukiwać drobne kryształy, zanim utworzą złogi [1].

Dieta zasadowa i zrównoważona

Zaleca się:

• spożywanie warzyw i owoców bogatych w cytryniany (np. cytrusy, melon);
• zwiększenie ilości błonnika i ograniczenie tłuszczów zwierzęcych;
• umiarkowaną konsumpcję produktów mlecznych (źródło wapnia, który wiąże szczawiany w jelicie);
• utrzymanie prawidłowej masy ciała – nadwaga zwiększa ryzyko kamicy [1,3].

Styl życia

Aktywność fizyczna wspomaga metabolizm wapnia i poprawia funkcjonowanie nerek. Unikaj długotrwałego unieruchomienia, które może zwiększyć ryzyko złogów [4].

Leczenie kamicy – kiedy do lekarza?

Małe złogi często można usunąć samoistnie, wspomagając się nawodnieniem. Większe kamienie wymagają farmakoterapii, a czasem litotrypsji (rozbijania falami ultradźwiękowymi) lub zabiegów chirurgicznych. W przypadku objawów takich jak ból, krwiomocz, gorączka czy wymioty – konieczna jest szybka diagnostyka obrazowa (USG, TK) [1,3].

Podsumowanie

Układ moczowy pełni kluczową rolę w oczyszczaniu organizmu z toksyn, regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej, pH oraz ciśnienia krwi. Jego prawidłowe działanie wspiera utrzymanie wewnętrznej równowagi, a także produkcję ważnych hormonów, takich jak erytropoetyna i aktywna witamina D. Aby zapobiegać kamicy nerkowej i wspierać zdrowie nerek, warto dbać o odpowiednie nawodnienie, dietę ubogą w sól i czerwone mięso oraz unikać nadmiaru szczawianów i przetworzonej żywności [1,4].

Bibliografia:

1. dr n. med. Drabczyk, R. Kamica nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie. Medycyna Praktyczna.
2. dr n. med. Wnęk, D. Dieta w kamicy nerkowej. Medycyna Praktyczna.
3. Kamica nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. e-Medest.
4. Kamica nerkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie. Szpital na Klinach.
5. mgr farm. Nierychło, N. Kamica nerkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie. Aptego.